Máy kinh vĩ là gì?

Công tác trắc địa có vai trò hết sức quan trọng trong việc xây dựng một công trình kiến trúc nào đó, nó giúp cho việc thi công xây dựng có thể đảm bảo độ chính xác về hình dáng và kích thước, đảm bảo độ thẳng đứng, độ nghiêng kết cấu, xác định đúng vị trí tâm trục của công trình,…loại trừ tối thiểu những sai sót cho công tác thi công và để làm được tất cả các việc đó thì không thể không kể đến công lao của một thiết bị máy móc phổ biến hiện nay, đó là máy kinh vĩ.

Mặc dù có vai trò rất quan trọng trong các ngành xây dựng, đo đạc, trắc địa nhưng không phải ai cũng hiểu rõ loại máy này. Máy kinh vĩ là gì? máy kinh vĩ có cấu tạo như thế nào? Máy kinh vĩ dùng để làm gì? Hôm nay, chúng ta sẽ lần lượt trả lời những câu hỏi này để cung cấp thêm thông tin về máy kinh vĩ cho mọi người cùng biết nhé!

Máy kinh vĩ là gì và phân loại máy kinh vĩ

Máy kinh vĩ là dụng cụ dùng để đo lường các góc mặt bằng và góc đứng trong không gian, độ chính xác của loại máy đo này có thể đạt đến một giây (góc). Máy kinh vĩ được dùng phổ biến trong điều tra khảo sát thực địa.

Sau khi đã biết máy kinh vĩ là gì thì chúng ta cần tìm hiểu xem có bao nhiêu loại máy kinh vĩ. Tùy theo các tiêu chuẩn khác nhau mà có sự phân loại khác nhau, dựa vào cấu tạo và cách đọc số có thể chia máy kinh vĩ thành 3 loại, cụ thể là:

• Máy kinh vĩ cơ học: loại máy này có cấu tạo bàn độ bằng kim khí, vạch khắc được chia trực tiếp trên bàn độ và đọc số bằng lúp. Đây là một trong những loại máy kinh vĩ đầu tiên, hiện nay không còn được sản xuất nữa vì đã lạc hậu, lỗi thời và bị thay thế bởi nhiều loại máy hiện đại, tiên tiến khác.
• Máy kinh vĩ quang học: loại máy này có bàn độ được chế tạo bằng thuỷ tinh và thiết bị đọc số trực tiếp gắn trong máy. Nhược điểm của dòng máy này là người sử dụng phải trực tiếp đọc số và không thể truyền tải dữ liệu đến các thiết bị khác.
• Máy kinh vĩ điện tử: được phát triển dựa trên máy kinh vĩ quang học, khác biệt duy nhất là máy có thể xuất kết quả ra màn hình tinh thể lỏng nên rất dễ dàng trong việc đọc số. Ngoài ra máy còn có thể kết nối với các thiết bị khác, rất thuận tiện trong công việc của người sử dụng.

Máy kinh vĩ được cấu tạo như thế nào?

Cấu tạo máy kinh vĩ

Đã giải quyết xong câu hỏi máy kinh vĩ là gì bây giờ chúng ta lại gặp phải một câu hỏi khó khác “máy kinh vĩ được cấu tạo như thế nào?”. Máy kinh vĩ được cấu tạo từ 3 bộ phận chính là bộ phận định tâm, cân bằng máy; bộ phận ngắm và bộ phận đọc số.

Trong đó:

Bộ phận định tâm, cân bằng máy:

• Bộ phận định tâm gồm có dây dọi, dọi tâm quang học, dọi tâm laser, được thiết kế với mục đích đưa trục chính của máy qua tâm mốc. Để thực hiện mục đích này thì người dùng phải thay đổi vị trí của ba chân máy cho đến khi trục chính đi qua tâm mốc, sau khi đã định tâm xong thì không được di chuyển vị trí của 3 chân máy nữa.
• Bộ phận cân bằng có thủy bình dài dùng để cân bằng chính xác, thực hiện cân bằng nhờ việc điều chỉnh 3 ốc cân ở đế máy cho đến khi bọt thủy vào giữa.

Bộ phận ngắm:

• Ống kính có 3 hệ thấu kính là vật kính, thị kính và kính điều quang.
• Ống kính có 3 trục cơ bản gắn liền với 3 ống kính. Trục ngắm là đường nối quang tâm kính vật và giao điểm dây chữ thập. Trục quang học là đường nối quang tâm kính vật và quang tâm kính mắt. Trục còn lại là trục hình học, đây là trục đối xứng của ống kính.

Bộ phận đọc số: bộ phận này có 2 thiết bị nhỏ là bàn độ ngang và bàn độ đứng.

Máy kinh vĩ điện tử dùng để làm gì?

Bạn thắc mắc không biết máy kinh vĩ là gì và dùng để làm gì vậy thì chúng tôi xin chia sẻ máy kinh vĩ thường được dùng trong các công tác đo góc bằng và góc đứng, xây dựng hệ thống mạng lưới tọa độ, ứng dụng trong các công tác trắc địa công trình, đo đạc địa hình để đảm bảo đúng về hình dạng, kích thước, xác định độ thẳng đứng của công trình, xác định đúng vị trí tâm trục của công trình,…Qua đó có thể thấy được tầm quan trọng của kính kinh vĩ trong các ngành xây dựng, trắc địa, đo đạc, nhờ có loại máy này mà các công việc khó khăn trên được hoàn thành một cách tốt nhất, có độ chính xác cao.

5 chú ý khi sử dụng máy kinh vĩ

Không được dùng ống kính để nhìn trực tiếp ánh sáng mặt trời, việc làm này có thể gây tổn thương cho mắt.

Trước khi đo đạc hay cần di chuyển máy đến các địa điểm khác thì phải kiểm tra quai đeo và chân máy cẩn thận.

Trước khi tiến hành đo đạc thì nên chọn vị trí đặt máy phù hợp nhằm hạn chế ảnh hưởng của môi trường xung quanh lên máy.

Bảo quản máy nơi thoáng mát, tránh ánh nắng trực tiếp của mặt trời.

6 tháng phải kiểm định máy kinh vĩ một lần để đảm bảo độ chính xác của máy khi đo.

Giờ thì bạn đã biết máy kinh vĩ là gì rồi phải không nào? Rất hân hạnh được phục vụ các bạn!